Gebelikte kanama: ne anlama gelebilir ve ne zaman hemen yardım almalısınız

En önemli nokta önce

• Gebelik başladıysa düzenli adet görmek mümkün değildir.
• İlk dönemde hafif lekelenme zararsız olabilir, ama bunu tamamen görmezden gelmemek gerekir.
• Daha yoğun kanama, tek taraflı ağrı, baş dönmesi, bayılma ya da omuz ağrısı uyarı işaretidir.
• Durum çoğu zaman ancak belirtiler, ultrason ve hCG takibi birlikte değerlendirilince anlaşılır.
• İkinci ya da üçüncü trimesterdeki kanama her zaman hızlıca doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Gebelikte neden adet kanaması olmaz

Adet, gebelik oluşmadığında ve rahim iç zarı döküldüğünde ortaya çıkar. Gebelik varsa bu mekanizma gerçekleşmez. Bu yüzden gebelikte görülen kanama gerçek bir adet değildir, hatta beklenen adet zamanına yakın ortaya çıksa bile.

Birçok kişi yine de gebelikte adet olduğunu söyler, çünkü kanama alışılmış döngü zamanında gelir. Tıbben bu doğru değildir. Asıl önemli olan, bunun hafif lekelenme mi, temas kanaması mı, düzgün ilerlemeyen erken bir gebelik mi yoksa acil bir uyarı işareti mi olduğudur.

Kanama ne zaman daha masum görünür, ne zaman değil

Küçük ve kısa süreli kanamalar, şiddetli ağrı olmadan erken dönemde olabilir. Bunlar örneğin yerleşme civarında, vajinal ilişki sonrası ya da muayene sonrası görülebilir. Bu, otomatik olarak tehlikeli bir şey olduğu anlamına gelmez.

Kanama artarsa, parlak kırmızı olursa, belirgin alt karın ağrısı eklenirse ya da genel durum bozulursa beklememek gerekir. Gebeliğin erken döneminde kanama ve ağrının arkasında dış gebelik ya da düşük olabilir.

Evde hızlı kontrol

• Çok az, pembe ya da kahverengi ve birkaç saat içinde kesiliyorsa: daha sakin, ama yine de izlenmeli.
• Parlak kırmızı, tekrar eden ya da artan kanama: hızlı tıbbi değerlendirme gerekir.
• Kramp tarzı ya da tek taraflı ağrı: sadece kana odaklanmayın, tüm durumu değerlendirin.
• Baş dönmesi, bayılacak gibi olma, soğuk terleme, omuz ağrısı ya da belirgin güçsüzlük: acil.
• İkinci ya da üçüncü trimesterde kanama: her zaman tıbbi değerlendirme gerekir.

Erken gebelikte sık nedenler

Yerleşme civarı lekelenme

Yerleşme döneminde çok hafif ve kısa süreli kanamalar görülebilir. Genelde adet gibi olmaz, daha çok hafif lekelenme şeklindedir. Kanama daha belirgin hale gelir ya da birkaç gün sürerse bu açıklama daha az uygun olur.

Hassas rahim ağzı

Gebelikte rahim ağzı daha fazla kanlanır. İlişki sonrası, vajinal muayene sonrası ya da bazen belirgin bir tetikleyici olmadan küçük temas kanamaları olabilir. Bunlar çoğu zaman açık kırmızıdır, kısa sürer ve kendiliğinden geçer.

Rahim ağzı enfeksiyonları veya değişiklikleri

Enfeksiyon, küçük bir yara, polip ya da iyi huylu doku değişikliği de lekelenmeye yol açabilir. Bu rahatsız edicidir, ama otomatik olarak gebelik kaybı anlamına gelmez.

Subkoryonik hematom

Ultrasonda bazen gebelik kesesinin yanında bir kan birikimi görülür. Bu, kanamayı açıklayabilir ve bulgunun durumuna göre zaman içinde takip edilmesi gerekir. Sadece kan miktarına bakarak bulgunun ne kadar önemli olduğu anlaşılamaz.

Düzgün ilerlemeyen erken gebelik

Kanama ve ağrı birlikte oluyorsa ya da ultrason bulgusu normal bir gebelikle uyuşmuyorsa, düzgün ilerlemeyen erken gebelik düşünülmelidir. Buna biyokimyasal gebelik de dahildir; test pozitiftir ama gebelik çok erken geriler.

Beklememeniz gereken uyarı işaretleri

Bazı durumlar bunun sadece zararsız bir lekelenme olmadığını gösterir. Önemli olan, belirtilerin bilinen ya da olası gebelikle birlikte görülmesidir.

• çok şiddetli alt karın ağrısı veya tek taraflı ağrı
• baş dönmesi, bayılacak gibi olma, bayılma ya da nefes darlığı
• omuz ağrısı ile birlikte karın ağrısı veya güçsüzlük
• yoğun ya da hızla artan kanama
• ateş veya belirgin hasta hissetme

Bu işaretler diğer şeylerin yanında rüptüre dış gebelik ya da daha ciddi bir iç kanamaya işaret edebilir. Tübal dış gebelik, dış gebeliğin en sık görülen şeklidir ve tedavi edilmezse tehlikeli olabilir. Tanı ve tedavi üzerine güncel derleme

Gebelik haftasına göre neler değişir

İlk haftalar

Gebeliğin başında hafif kanama oldukça sık görülür. Sorun her kanamanın tehlikeli olması değildir. Sorun, muayene olmadan bunun zararsız lekelenme mi, iyi ilerlemeyen gebelik mi yoksa dış gebelik mi olduğunu çoğu zaman anlayamamaktır.

İkinci trimester

Burada kanama daha nadir olduğu için daha ciddiye alınır. Bu aşamada rahim ağzı, plasentanın yeri ve tüm gebelik durumu kontrol edilmelidir.

Üçüncü trimester

Geç dönemdeki kanama her zaman hızlı değerlendirilmelidir. Plasenta previa ya da plasenta ayrılması gibi nedenler evde güvenli şekilde ayırt edilemez. Ağrı, sert karın ya da dolaşım sorunları varsa doğru yer hastanedir.

Tanı: neden tek bir ziyaret her zaman yetmez

Kanama sonrası birçok kişi hemen net bir cevap ister. Çok erken haftalarda bu her zaman mümkün değildir. Pozitif test sadece gebelik hormonunun varlığını gösterir. Gebeliğin nerede olduğunu ve normal ilerleyip ilerlemediğini henüz kesin olarak söylemez.

Değerlendirmede genellikle üç şey belirleyicidir:

• belirtileriniz ve dolaşım durumunuz
• transvajinal ultrason
• tek bir değer değil, zaman içinde hCG takibi

Özellikle kanama varsa ve ultrason bulgusu henüz net değilse, çoğu zaman 48 saat sonra tekrar kontrol yapılır. Erken hCG dinamiğine dair yeni bir derleme, güvenli yorumun neden tek bir laboratuvar sonucundan değil, seyrin ve verilerin birleşiminden geldiğini gösteriyor. Erken gebelikte beta-hCG dinamiği üzerine derleme

Pratikte gerçekten neye bakılır

• kanamanın ne kadar yoğun olduğu ve ne zamandır sürdüğü
• ağrının tek taraflı, kramp tarzında ya da aniden şiddetli olup olmadığı
• ultrasonda rahim içinde gebelik görülüp görülmediği
• serbest sıvı, hematom ya da şüpheli bir ek bulgu olup olmadığı
• hCG değerinin zaman içinde nasıl değiştiği
• enfeksiyon, kan grubu ya da Rh faktörü için ek inceleme gerekip gerekmediği

Gebeliğin yeri henüz net değilse, doktorlar çoğu zaman yeri belirsiz gebelikten söz eder. Bu nihai bir tanı değildir; durum netleşene kadar geçici bir tanımdır.

Muayeneye kadar ne yapabilirsiniz

Miktarı ve rengi daha kolay değerlendirebilmek için tampon ya da menstrual kap yerine ped kullanın. Kanamanın ne zaman başladığını, artıp artmadığını ve birlikte hangi belirtilerin geldiğini not edin.

Bu aşamada gereksiz zorlanmadan kaçının ve mümkünse vajinal ilişkiyi, kanamanın nedeni netleşene kadar erteleyin. Mükemmel dinlenmeden daha önemli olan, uyarı işaretlerini zamanında fark etmektir.

Mitler ve gerçekler

• Mit: zaman olarak adete benziyorsa büyük ihtimalle adet kanamasıdır. Gerçek: gebelikte gerçek adet olmaz. Yine de kanama, beklenen adet zamanına yakın ortaya çıkabilir.
• Mit: az kan varsa kesin sorun yoktur. Gerçek: dış gebelik de başlangıçta az kanamayla başlayabilir.
• Mit: ilk ultrasonda bir şey görünmüyorsa her şey ya iyidir ya da tamamen kaybedilmiştir. Gerçek: çok erken haftalarda çoğu zaman yanıtı yeniden kontrol verir.
• Mit: sadece çok şiddetli ağrı tehlikelidir. Gerçek: hafif kanama ile birlikte baş dönmesi ya da omuz ağrısı da ciddiye alınmalıdır.
• Mit: kanama otomatik olarak düşük demektir. Gerçek: kanamanın birden çok nedeni olabilir. Bu yüzden tıbbi değerlendirme gerekir.

Psikolojik yük gerçektir

Gebelikte kanama, sonradan her şeyin normal olduğu ortaya çıksa bile çoğu zaman hemen kaygı yaratır. Bu anlaşılabilir bir durumdur. Bir sonraki kontrole kadar geçen süre özellikle gebelik uzun zamandır isteniyorsa çok zor olabilir.

Açık bir plan yardımcı olur: bir sonraki kontrol ne zaman, hangi belirtiler acil sayılır ve mesai saatleri dışında kimi arayabilirsiniz. Belirsizlik tamamen kaybolmaz, ama durum genellikle daha dayanılır hale gelir.

Sonuç

Gebelikte kanama otomatik olarak en kötüsü anlamına gelmez, ama asla sıradan bir adet kanaması da değildir. Miktar, ağrı, dolaşım durumu ve gebelik haftası önemlidir. Emin değilseniz erken değerlendirme mantıklıdır. Yoğun kanama, tek taraflı ağrı, baş dönmesi veya bayılma varsa beklemek değil, hemen tıbbi yardım almak gerekir.