Βασικά σημεία και γρήγορη εικόνα
- Νομικό πλαίσιο: Μετά την αναθεώρηση του 2022, επιτρέπεται επιλογή ανώνυμου ή επώνυμου δότη. Το παιδί μπορεί να ζητήσει στοιχεία ταυτότητας του επώνυμου δότη στην ενηλικίωση. Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ) επιβλέπει την εφαρμογή.
- Όριο γεννήσεων ανά δότη: έως 12 παιδιά ανά δότη για νέες δωρεές. Όλες οι χρήσεις ιχνηλατούνται μέσω της ΕΑΙΥΑ.
- Ηλικία δότη: συνήθως 18–40 έτη· η τελική καταλληλότητα καθορίζεται μετά από εργαστηριακό και ιατρικό έλεγχο.
- Αποζημίωση: επιτρέπεται μόνο κάλυψη εξόδων (μετακινήσεις, χρόνος, διατροφή), χωρίς οικονομικό κέρδος.
- Χρονική δέσμευση: εβδομαδιαίες επισκέψεις για 4–6 μήνες, περίοδος καραντίνας 6 μηνών πριν από τελική διάθεση.
- Ποιότητα: οι εξετάσεις γίνονται με βάση το WHO Laboratory Manual (6η έκδοση).
Σύντομη επισκόπηση ανά πόλη
Αθήνα: 4 • Θεσσαλονίκη: 1 • Πάτρα: 1 • Ηράκλειο Κρήτης: 1
Αθήνα
Cryogonia – Cryobank
- Διεύθυνση: 25ης Μαρτίου 6, 154 51 Νέο Ψυχικό
- Ιστοσελίδα: cryogonia.gr
- Ηλικία δότη: 18–40 έτη
- Αποζημίωση: κάλυψη εξόδων· απαιτείται μόνιμη διαμονή στην Αθήνα για τουλάχιστον 1 έτος
- Ιδιαιτερότητες: πλήρης εξέταση, καραντίνα δειγμάτων 6 μηνών, πιστοποιημένο εργαστήριο
IVF SERUM – Τράπεζα Σπέρματος
- Διεύθυνση: Λεωφ. Σοφοκλή Βενιζέλου 26, Λυκόβρυση 141 23
- Ιστοσελίδα: ivfserum.com
- Ηλικία δότη: 18–40 έτη
- Αποζημίωση: αλτρουιστική με αποζημίωση εξόδων βάσει νόμου
- Ιδιαιτερότητες: εκτενές screening (λοιμώξεις, γενετικά τεστ, ψυχολογική αξιολόγηση), επιλογή ανωνυμίας ή επωνυμίας
Medimall Egg & Sperm Bank
- Διεύθυνση: Λ. Μεσογείων 2–4, Πύργος Αθηνών, Κτίριο Α’, 8ος όροφος, 115 27
- Ιστοσελίδα: donorbank.medimall.gr
- Ηλικία δότη: καθορίζεται μετά από ιατρική εκτίμηση
- Αποζημίωση: κάλυψη εξόδων· πλήρες πρόγραμμα ενημέρωσης
- Ιδιαιτερότητες: ηλεκτρονική αίτηση, προσωπική συνέντευξη, συνεχής υποστήριξη δότη
Fertlab – Ανδρολογικό & Κρυοσυντήρηση
- Διεύθυνση: Περικλέους Ιωαννίνων 4, Νέο Ψυχικό
- Ιστοσελίδα: fertlab.gr
- Ηλικία δότη: 19–35 έτη
- Αποζημίωση: μόνο κάλυψη μετακινήσεων και εξόδων
- Ιδιαιτερότητες: αυστηρά κριτήρια αποδοχής, συνεργασία αποκλειστικά με το εργαστήριο
Θεσσαλονίκη
HSB – Hellenic Sperm Bank (Εργαστήριο Ανδρολογίας Ζεγκινιάδου)
- Διεύθυνση: Φράγκων 7, 546 22
- Ιστοσελίδα: andrologylab.gr
- Ηλικία δότη: 19–35 έτη
- Αποζημίωση: κάλυψη εξόδων
- Ιδιαιτερότητες: ανεξάρτητη ελληνική τράπεζα, πλήρες screening και τήρηση πρωτοκόλλων καραντίνας
Πάτρα
Genesis IVF Patras
- Διεύθυνση: Κορίνθου 435, 262 22 Πάτρα
- Ιστοσελίδα: genesisivfpatras.gr
- Ηλικία δότη: 18–40 έτη
- Αποζημίωση: κάλυψη εξόδων
- Ιδιαιτερότητες: συνεργασία με πανελλαδικά κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής· εφαρμογή εθνικών κανόνων ιχνηλασιμότητας
Ηράκλειο Κρήτης
Creta Fertility Center
- Διεύθυνση: Κνωσού 37, 713 06 Ηράκλειο
- Ιστοσελίδα: cretafertility.com
- Ηλικία δότη: 18–39 έτη
- Αποζημίωση: κάλυψη εξόδων· χωρίς οικονομικό κίνητρο
- Ιδιαιτερότητες: συνεργάζεται με διεθνή cryobanks, πιστοποιημένο εργαστήριο WHO· δέχεται τοπικούς δότες
Πώς εξελίσσεται η διαδικασία για τον δότη
- Ηλεκτρονική προεγγραφή και αρχικός έλεγχος.
- Πρώτο δείγμα μετά από 2–5 ημέρες αποχής· αξιολόγηση ποιότητας και κινητικότητας.
- Ιατρικό ιστορικό, έλεγχος λοιμώξεων, γενετικός και ψυχολογικός έλεγχος.
- Τακτικά ραντεβού για 4–6 μήνες.
- Καραντίνα δείγματος 6 μηνών· επανέλεγχος πριν την τελική διάθεση.
Συμβουλές: επαρκής ύπνος, χωρίς κάπνισμα, ισορροπημένη διατροφή και ήπια άσκηση — βελτιώνουν το σπερμοδιάγραμμα.
Νόμοι και ποιότητα
- Η δωρεά σπέρματος είναι αλτρουιστική, με επιτρεπτή μόνο την αποζημίωση εξόδων.
- Η επιλογή ανωνυμίας ή επωνυμίας καθορίζεται με συναίνεση του δότη.
- Το εθνικό όριο γεννήσεων είναι 12 παιδιά ανά δότη, με υποχρεωτική ενημέρωση για ιατρικούς κινδύνους.
- Όλες οι τράπεζες εποπτεύονται από την ΕΑΙΥΑ και λειτουργούν σύμφωνα με τα πρότυπα WHO (6η έκδ.).
Εναλλακτική διαδρομή εκτός τράπεζας
Το RattleStork δίνει τη δυνατότητα για ιδιωτικές συμφωνίες δωρεάς σπέρματος ή συν-γονεϊκότητας, με σαφή όρια και ασφάλεια. Οι δωρητές μπορούν να ορίσουν προτιμήσεις, να συζητήσουν όρους και να δημιουργήσουν συμφωνίες με πλήρη διαφάνεια.
Συμπέρασμα
Το 2025 η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αλλά σαφές δίκτυο τραπεζών σπέρματος, συγκεντρωμένο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, με νέες δομές σε Πάτρα και Κρήτη. Η δωρεά είναι καθαρά αλτρουιστική και εποπτευόμενη από την ΕΑΙΥΑ. Αν πληροίς τα ηλικιακά και ιατρικά κριτήρια, μπορείς να συμβάλεις ουσιαστικά στη δημιουργία οικογενειών με ασφάλεια και διαφάνεια.
