อาการเบลูส์หลังคลอดหรือภาวะซึมเศร้าหลังคลอด: ความแตกต่าง ช่วงเวลา และเมื่อใดที่ควรขอความช่วยเหลือ

ทำไมช่วงหลังคลอดจึงเปราะบางทางจิตใจ

ภายในเวลาสั้น ๆ ฮอร์โมน การนอน ความรับผิดชอบ และจังหวะชีวิตประจำวันเปลี่ยนไปอย่างมาก นอกจากนี้ยังมีการฟื้นตัวของร่างกาย บางครั้งมีอาการปวดหรือประสบการณ์การคลอดที่ตึงเครียด

ระบบประสาทมักทำงานภายใต้ความเครียดเรื้อรัง หลายคนจึงมีอาการร้องไห้ หงุดหงิด หรือวิตกกังวล โดยไม่ได้หมายความว่าจะเป็นภาวะซึมเศร้าเสมอไป

อธิบายสั้น ๆ เกี่ยวกับอาการเบลูส์หลังคลอด

อาการเบลูส์หลังคลอดพบได้บ่อย ลักษณะทั่วไปคืออารมณ์แปรปรวน ร้องไห้โดยไม่มีเหตุชัดเจน รู้สึกท่วมท้น และไวต่อสิ่งต่าง ๆ มากขึ้น

สิ่งสำคัญคือต้องดูช่วงเวลา: อาการเบลูส์มักเริ่มในวันแรกหลังคลอดและมักทุเลาภายในประมาณสองสัปดาห์ กระทรวงสาธารณสุข: อาการเบลูส์และภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

อธิบายสั้น ๆ เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมีอาการที่รุนแรงกว่าและคงอยู่ต่อเนื่อง มักเป็นความรู้สึกหมดหวัง ว่างเปล่า ขาดความสนใจ หรือรู้สึกว่าแยกตัวออกจากภายใน

อาการอาจเริ่มในสัปดาห์แรก ๆ แต่ก็สามารถเกิดขึ้นในภายหลังได้ แหล่งข้อมูลทางการแพทย์หลายแห่งนับช่วงเวลาได้ถึงหนึ่งปีหลังคลอด กระทรวงสาธารณสุข: ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

ความแตกต่างที่สำคัญไม่ได้อยู่ที่ป้ายชื่อ

ความแตกต่างเชิงปฏิบัติคือแนวโน้ม: อาการเบลูส์มักค่อย ๆ ดีขึ้นจากสัปดาห์ต่อสัปดาห์ ขณะที่ภาวะซึมเศร้าจะคงที่ แย่ลง หรือทำให้ชีวิตประจำวันทำได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ

ความแตกต่างอีกประการคือหน้าที่ของอาการ: หากคุณแทบไม่กิน ไม่ได้นอนแม้มีโอกาส ไม่รู้สึกยินดี หรื รู้สึกตัดขาดจากภายใน นั่นเป็นสัญญาณเตือน

อาการที่มักต้องให้ความสำคัญ

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดอาจมีลักษณะของภาวะซึมเศร้าทั่วไป แต่ก็อาจแสดงออกเป็นความวิตกกังวล ความกระสับกระส่าย หรือความรู้สึกถูกบังคับให้ทำอะไรบางอย่าง หลายคนจึงมักคิดถึงภาวะซึมเศร้าที่ค่อนข้างช้า

สัญญาณที่พบบ่อย

• ความเศร้าหรือความว่างเปล่าที่ต่อเนื่อง หรืออารมณ์หงุดหงิด
• ความรู้สึกผิด ความอับอาย หรือรู้สึกว่าล้มเหลว
• ขาดความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบ
• ปัญหาการนอนที่ไม่ได้เกิดจากการดูแลทารกเพียงอย่างเดียว
• ปัญหาการจดจ่อ และความอ่อนเพลียอย่างรุนแรง
• ความวิตกกังวล ตื่นตระหนก หรือความกังวลต่อความปลอดภัยของทารก

ปัญหาทางจิตหลังคลอดยังส่งผลต่อคู่หรือผู้ให้การดูแลร่วมได้ แกนกลางคือเดียวกัน: หากอาการต่อเนื่องและจำกัดคุณ ควรขอความช่วยเหลือ

ความวิตกกังวลหลังคลอดพบได้บ่อยและมักถูกมองข้าม

หลายคนไม่ได้มีอาการเศร้าเป็นหลักแต่มีความวิตกกังวล บางคนมีความคิดรบกวน ความต้องการควบคุมอย่างรุนแรง หรือความรู้สึกว่ากำลังจะเกิดเหตุร้าย

อาการเหล่านี้อาจเข้าข่ายความวิตกกังวลหลังคลอด โรคย้ำคิดย้ำทำ หรืออาการตื่นตระหนก ซึ่งรักษาได้แต่ไม่มักดีขึ้นได้ด้วยการอดทนเพียงอย่างเดียว

ปัจจัยเสี่ยงและตัวกระตุ้นแตกต่างกันในแต่ละคน

ไม่มีเหตุผลเดียว ส่วนใหญ่มีหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น การอดนอน ขาดการสนับสนุน ประวัติซึมเศร้าหรือวิตกกังวลก่อนหน้า ประสบการณ์การคลอดที่ยากลำบาก ปัญหาการให้นม ความเจ็บปวด หรือความขัดแย้ง

ไม่สำคัญว่าคุณจะหาสาเหตุเจอหรือไม่ สำคัญว่าคุณได้รับการช่วยเหลือที่ได้ผลหรือไม่

สิ่งที่คุณทำได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยไม่ทำให้ตัวเองหนักเกินไป

หากคุณรู้สึกว่ามีแนวโน้มจะแย่ลง ลองทำการประเมินความต้องการแบบเล็ก ๆ: คุณต้องการอะไรใน 24 ชั่วโมงข้างหน้า ไม่ใช่ในสามเดือนข้างหน้า

ขั้นตอนเชิงปฏิบัติที่มักช่วยลดภาระได้

• จัดลำดับความสำคัญการนอน แม้เป็นช่วงสั้น ๆ
• รับประทานอาหารและดื่มน้ำให้แน่ใจ แม้ใช้วิธีง่าย ๆ
• ออกไปเจอแสงวันและเคลื่อนไหวเล็กน้อยทุกวัน
• บอกคนหนึ่งคนที่สามารถช่วยได้จริง ๆ
• ลดความคาดหวังเรื่องบ้านและความสมบูรณ์แบบอย่างมาก

ขั้นตอนเหล่านี้ไม่ทดแทนการรักษา แต่ช่วยป้องกันไม่ให้อาการแย่ลง

เมื่อไหร่ที่การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญเป็นสิ่งควรทำ

การขอความช่วยเหลือไม่จำเป็นต้องรอจนสุดทาง ยิ่งได้รับการสนับสนุนตั้งแต่ต้น ก็ยิ่งป้องกันไม่ให้อาการกลายเป็นปัญหาระยะยาว

แนวทางทางคลินิกเน้นว่าการตรวจพบ ประเมิน และรักษาในช่วงนี้มีความสำคัญ เพราะภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลพบได้บ่อยและมักรักษาได้ผล กระทรวงสาธารณสุข: แนวทางการดูแลสุขภาพจิตก่อนและหลังคลอด

มียาวิธีรักษาอะไรบ้าง

ขึ้นกับความรุนแรง การบำบัดด้วยการพูดคุย กระบวนการจิตวิทยาที่มีโครงสร้าง การรักษาด้วยยา หรือการผสมผสานกันมักให้ผลดี หลายเส้นทางเริ่มได้จากแพทย์ประจำครอบครัว สูติแพทย์ มิดไวฟ์ หรือคลินิกจิตบำบัดโดยตรง

การเริ่มต้นที่ดีมักเป็นการคัดกรองที่ชัดเจนแล้ววางแผนที่เข้ากับชีวิตประจำวัน ACOG อธิบายอาการ การวินิจฉัย และตัวเลือกการรักษาอย่างเข้าใจง่าย กระทรวงสาธารณสุข: ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

เมื่อไหร่ที่เป็นเรื่องฉุกเฉิน

มีสถานการณ์ที่ไม่ควรรอ เช่น ความคิดทำร้ายตนเอง ความรู้สึกว่าทารกอาจไม่ปลอดภัย หรือการหลุดจากความเชื่อมโยงกับความจริง

ในกรณีเหล่านี้ต้องการความช่วยเหลือทันทีผ่านหมายเลขฉุกเฉิน บริการแพทย์ฉุกเฉิน หรือห้องฉุกเฉิน หากไม่แน่ใจ การขอความช่วยเหลือก่อนย่อมดีกว่ารอจนสายเกินไป

สิ่งที่คนรอบข้างทำได้ช่วยได้จริง

หลายคนได้รับคำพูดให้กำลังใจที่ตั้งใจดีแต่กลับกลายเป็นความกดดัน สิ่งที่มักได้ผลคือการช่วยแบ่งเบาภาระอย่างเป็นรูปธรรมและการอยู่เคียงข้างอย่างสงบ

สิ่งที่มักช่วยได้

• ช่วยจัดเวลาให้ผู้เป็นแม่ได้นอนเป็นเวลาที่แน่นอน แม้ในกลางวัน
• จัดอาหารและช่วยวางแผนการนัดหมายทางการแพทย์
• รับช่วงดูแลทารกโดยไม่ต้องถกเถียงหรือวิจารณ์
• ฟังโดยไม่พยายามรีบแก้ปัญหา

ถ้าคนรอบข้างไม่แน่ใจ ข้อมูลเชิงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอาการและช่วงเวลาอาจช่วยให้เรื่องนี้ไม่ถูกมองข้าม กระทรวงสาธารณสุขสรุปสัญญาณเตือนและขั้นตอนถัดไปไว้อย่างกระชับ กระทรวงสาธารณสุข: ภาวะซึมเศร้าและภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

บทสรุป

อาการเบลูส์หลังคลอดพบได้บ่อย เริ่มเร็ว และมักทุเลาภายในสองสัปดาห์ ขณะที่ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดหรือความผิดปกติด้านวิตกกังวลมีความรุนแรงกว่า ยืดเยื้อกว่า และทำให้ชีวิตประจำวันยากขึ้น

คุณไม่จำเป็นต้องรอให้สถานการณ์เลวร้ายขึ้น หากคุณรู้สึกว่าไม่ดีขึ้น การขอความช่วยเหลือไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่เป็นขั้นตอนที่เหมาะสม