Chlamydia: przyczyny i drogi zakażenia
Za infekcję odpowiada bakteria Chlamydia trachomatis, atakująca błony śluzowe cewki moczowej, szyjki macicy, odbytnicy i gardła. Zakażenie następuje prawie zawsze w wyniku niezabezpieczonego seksu waginalnego, analnego lub oralnego. Podczas porodu zakażona matka może przenieść bakterię na dziecko, co powoduje np. zapalenie spojówek lub zapalenie płuc noworodków.
Kontrola objawów: jak „cicha” jest chlamydia?
Według CDC infekcja przebiega bezobjawowo u ok. 70–95 % kobiet oraz około 50 % mężczyzn. Jeśli objawy się pojawiają, zwykle po 1–3 tygodniach od zakażenia – bakteria mogła się już wówczas rozprzestrzenić.
Chlamydia u kobiet – typowe objawy i konsekwencje
Wczesne sygnały (jeżeli występują):
- nieprawidłowa, często wodnisto-ropna lub nieprzyjemnie pachnąca wydzielina
- krwawienia międzymiesiączkowe lub po stosunku
- ból podczas współżycia (dyspareunia)
- pieczenie przy oddawaniu moczu (dysuria)
- bóle podbrzusza lub okolicy lędźwiowej
Możliwe powikłania przy braku leczenia:
- PID (zapalenie narządów miednicy mniejszej) – szerzenie się zakażenia na macicę i jajowody
- Salpingitis – bliznowacenie i zarośnięcie jajowodów
- Niepłodność – odnotowywana nawet u 40 % nieleczonych przypadków
- zwiększone ryzyko ciąży pozamacicznej, porodu przedwczesnego lub poronienia
Chlamydia u mężczyzn – co jest inne?
Możliwe objawy ostre:
- przezroczysty lub ropny wyciek z cewki moczowej
- pieczenie czy ból przy oddawaniu moczu
- obrzęk lub ból jąder lub najĄdrzy
Typowe powikłania (rzadkie, ale możliwe):
- Zapalenie najądrza z bólem i gorączką
- zapalenie prostaty lub zwężenie cewki moczowej
- obniżona jakość nasienia → problemy z płodnością
- Artretyzm reaktywny (zespół Reitera) – zapalenie stawów, oczu i skóry
Ważne: nawet bezobjawowi mężczyźni mogą zakażać – leczenie musi objąć oboje partnerów.
Co grozi bez leczenia? – wspólne ryzyka
- przewlekły ból podbrzusza lub miednicy
- niepłodność u kobiet; obniżona płodność u mężczyzn
- zapalenie spojówek lub płuc u noworodków
Ochrona & profilaktyka – co naprawdę działa
- Prezerwatywy – skuteczne przy konsekwentnym i prawidłowym użyciu
- Regularne badania – CDC zaleca coroczny screening do 25. r.ż., potem w zależności od ryzyka
- ograniczenie liczby partnerów lub wspólne ustalenie harmonogramu badań
- mycie gadżetów erotycznych po każdym użyciu lub zakładanie nowej prezerwatywy
- ciężarne powinny wykonać test na chlamydię w I trymestrze
Aktualne leczenie – dlaczego doksycyklina zastępuje azytromycynę
Chlamydię można prawie zawsze wyleczyć antybiotykiem. Nowe wytyczne zalecają doksycyklinę przez siedem dni zamiast pojedynczej dawki azytromycyny, ponieważ badania wykazują rosnącą oporność na azytromycynę i nieco wyższą skuteczność doksycykliny. Potwierdzona oporność na tetracykliny czy makrolidy wciąż należy do rzadkości.
Diagnostyka & metody testowe
Rodzaje testów
- NAAT/PCR – bardzo wiarygodne; wynik w ciągu 1–2 dni
- Test szybki – wynik ok. 20 min, ale znacznie mniej dokładny (tylko przesiew)
Materiał do badania
- kobiety: wymaz z pochwy (samodzielny lub pobrany przez lekarza) lub pierwsza poranna próbka moczu
- mężczyźni: pierwsze strumienie moczu; przy objawach wymaz z cewki
Kiedy zgłosić się do lekarza?
WHO definiuje niepłodność jako brak ciąży po 12 miesiącach regularnego współżycia bez zabezpieczenia (po 6 miesiącach u kobiet powyżej 35 lat). Częste przyczyny to nieleczona chlamydia, endometrioza i zaburzenia hormonalne.
- niejasna wydzielina, pieczenie czy krwawienie? → wykonaj test od razu
- nowy związek bez aktualnego statusu STI? → oboje partnerzy powinni się przebadać
- wynik dodatni? → leczyć oboje partnerów i wstrzymać się od seksu 7 dni
Podsumowanie
Chlamydia jest częsta, często bezobjawowa – ale dobrze poddaje się leczeniu. Regularne badania, konsekwentne używanie prezerwatyw oraz szybka antybiotykoterapia znacząco zmniejszają ryzyko poważnych powikłań, takich jak niepłodność. Dbaj o swoje zdrowie seksualne – profilaktyka jest dużo łatwiejsza niż leczenie skutków ubocznych później.
